Bij de rechtszaak tegen de afgezette burgemeester van Istanbul werd de toon vandaag gelijk gezet. Ekrem Imamoglu vroeg in de rechtbank in Istanbul het woord, wat de rechters weigerden. Zij beschuldigden Imamoglu er op hun beurt van de procedure te verstoren en verlieten de rechtszaal. De zaak werd pas in de middag hervat.
De aanklacht tegen Imamoglu bestaat uit 4000 pagina's waarin Imamoglu wordt verdacht van 142 criminele daden, waaronder het leiden van een criminele organisatie. Als hij wordt veroordeeld, hangt hem meer dan 2000 jaar cel boven het hoofd. De verdenkingen lijken vooral te leunen op verklaringen van anonieme getuigen, of op verklaringen gegeven in ruil voor strafvermindering. Het wordt door veel mensen gezien als een politiek proces.
Imamoglu, die een jaar geleden werd gearresteerd, is niet de enige die vandaag voor de rechter staat; er worden nog 400 medeverdachten beschuldigd. Onder hen zijn partijmedewerkers van Imamoglu's partij CHP, en een paar vooraanstaande journalisten. De leider van CHP, Özgür Özel, zei dat de rechtszaak een formaliteit is. "De rechters hebben hun oordeel toch al geveld." Naar verwachting zal een definitieve uitspraak nog jaren op zich laten wachten.
Presidentsverkiezingen
Imamoglu is het gezicht van de belangrijkste oppositiepartij van Turkije, CHP, en leek lange tijd de grootste uitdager voor zittend president Erdogan bij de presidentsverkiezingen van 2028.
Hoewel Ankara de hoofdstad is, is Istanbul de economische en culturele motor van het land. 'Wie Istanbul wint, wint Turkije', wordt vaak rondom verkiezingen gezegd. Imamoglu zegt zelf te zijn gearresteerd omdat hij tot drie keer toe de meerderheid van de stemmen kreeg in Istanbul, terwijl de AKP van Erdogan daar de grootste was.
Het komt president Erdogan niet slecht uit dat de populaire burgemeester is uitgeschakeld. Volgens de grondwet mag Erdogan, die al 23 jaar aan de macht is in Turkije, zich niet opnieuw verkiesbaar stellen, behalve als er vervroegde verkiezingen worden uitgeschreven of de grondwet wordt veranderd. Tegenstanders gaan ervanuit dat Erdogan voor een van die routes zal kiezen.
Turkije-correspondent Gulsah Ercetin:
"Zowel de CHP als mensenrechtenorganisaties noemen dit een politiek proces. Zij zien het als een poging om de grootste oppositiepartij en de tegenkandidaat van Erdogan buitenspel te zetten. Veel mensen die terechtstaan zijn gelieerd aan de CHP.
Deze zaak leeft enorm in de Turkse samenleving. Een paar weken geleden werd de openbaar aanklager na de vervolging van Imamoglu door president Erdogan benoemd als minister van Justitie. Dat leidde zelfs nog tot een vechtpartij in het Turkse parlement."
Het proces maakt veel los in Turkije. Vandaag stonden er mensen bij de rechtbank te demonstreren. Vorig jaar maart leidde de arrestatie van Erdogans rivaal tot de grootste straatprotesten in Turkije in tien jaar tijd. Critici noemen het monsterproces een campagne tegen de oppositie. De Turkse overheid ontkent dat stellig.
Eerlijk proces
Imamoglu gelooft zelf niet dat hij een eerlijk proces krijgt. Hij mag in de gevangenis geen gebruik maken van het internet en kan daardoor zijn eigen dossier maar beperkt inzien.
Ook Human Rights Watch en Amnesty International spreken hun bedenkingen uit. "Er zijn honderdduizenden pagina's aan bewijsmateriaal ingediend voor dit massaproces, waardoor het voor de verdachten [...] vrijwel onmogelijk is om een effectieve verdediging op te bouwen. Deze vervolging heeft alle kenmerken van een poging om politieke tegenstanders van de regering te intimideren en bredere kritiek in het land het zwijgen op te leggen", schrijft Amnesty.